Phân biệt 4 loại mụn mọc ở trán gần chân tóc & Cách xử lý

Không ít người bị nổi mụn ở vùng chân tóc mà không hiểu rõ nguyên nhân xuất phát từ đâu. Theo một nghiên cứu được công bố trên JAMA Dermatology, các sản phẩm chăm sóc tóc dạng dầu có thể khiến mụn xuất hiện dọc đường chân tóc và vùng thái dương. Nhưng không phải mọi trường hợp đều do sản phẩm tóc. Bài viết này giúp bạn phân biệt mụn các loại mụn thường xuất hiện ở vùng chân tóc để có thể chọn hướng xử lý đúng và hiệu quả hơn.

Mụn mọc ở trán gần chân tóc do đâu? 3 Nguyên nhân ít ai ngờ

Mụn mọc ở trán gần chân tóc khác mụn giữa trán vì vùng này nằm sát tóc, dễ dính dầu xả, sáp vuốt tóc, mồ hôi và chịu ma sát từ mũ bảo hiểm. Theo tài liệu y khoa đăng trên NCBI Bookshelf, mụn hình thành khi dầu thừa, tế bào chết và phản ứng viêm cùng làm lỗ chân lông bị bít. Ở vùng chân tóc, quá trình này dễ phức tạp hơn vì có thêm tóc và sản phẩm chăm sóc tóc tác động trực tiếp lên da.

Những nguyên nhân có thể khiến vùng đường chân tóc của bạn nổi mụn bao gồm:

1. Vùng trán vốn dễ tiết dầu và nổi mụn nhiều hơn vùng khác

Do thuộc vùng chữ T, trán thường tiết nhiều dầu hơn má và cằm. NCBI Bookshelf cho biết nội tiết tố có thể làm tăng hoạt động của tuyến bã nhờn, từ đó khiến mụn dễ xuất hiện. Tuy nhiên nếu mụn chủ yếu xuất hiện dọc đường chân tóc hoặc sát chân tóc, nguyên nhân có thể không chỉ là da dầu mà còn liên quan đến sản phẩm chăm sóc tóc, ma sát từ mũ bảo hiểm hoặc viêm nang lông.

2. Do sản phẩm chăm sóc tóc

Dầu xả, gel, wax hoặc sáp vuốt tóc có thể chảy xuống trán khi gội đầu hoặc khi bạn đổ mồ hôi và theo thời gian sẽ hình thành loại mụn gọi là pomade acne. JAMA Dermatology từng mô tả đây là dạng mụn đầu trắng nhỏ, mọc khá đều ở trán và thái dương ở nhóm dùng sản phẩm tóc dạng dầu.

3. Mũ bảo hiểm và tóc mái làm da bí hơn

Mũ bảo hiểm, băng đô, khẩu trang hoặc tóc mái có thể làm vùng chân tóc bị bí và cọ xát liên tục. DermNet NZ (thư viện da liễu do Hiệp hội Da liễu New Zealand vận hành) ghi nhận ma sát và che phủ kéo dài có thể làm mụn nặng hơn.

4. Viêm nang lông do nấm men Malassezia

Nếu các nốt mụn nhỏ gần như giống nhau, dễ ngứa và không thấy nhân mụn rõ thì có thể liên quan đến viêm nang lông do nấm men. Theo Pubmed, viêm nang lông Malassezia thường có dạng mụn nhỏ đồng đều, dễ ngứa và không thấy nhân mụn rõ. Nếu có các dấu hiệu này, hướng xử lý sẽ khác mụn trứng cá thông thường.

Còn nếu mụn lan toàn trán và không khu trú vùng chân tóc, xem thêm 7 lý do gây nổi mụn viêm ở trán.

Mụn ở trán gần chân tóc gồm những loại nào?

Mụn ở trán gần chân tóc không chỉ có một loại. Có ít nhất 4 nhóm dễ bị nhầm với nhau: mụn do sản phẩm tóc, mụn do ma sát, viêm nang lông do nấm men và mụn trứng cá thông thường.

1. Mụn do sản phẩm tóc

Mụn do sản phẩm tóc còn được gọi là pomade acne. Đây là dạng mụn xuất hiện khi dầu xả, sáp vuốt tóc, gel, wax hoặc sản phẩm tạo kiểu đọng lại ở vùng trán và thái dương. Đa phần loại mụn này có đầu trắng nhỏ, khá đồng đều ở trán và thái dương ở nhóm dùng sản phẩm tóc dạng dầu lâu dài. Dấu hiệu thường gặp là mụn trắng li ti, ít đỏ, mọc thành dải sát chân tóc. Nếu bạn mới đổi dầu xả, dùng nhiều sáp vuốt tóc hoặc hay để tóc mái chạm trán thì đây là nhóm cần nghĩ đến đầu tiên.

2. Mụn do ma sát

Mụn do ma sát còn gọi là acne mechanica. Hiểu đơn giản, đây là mụn xuất hiện khi da bị cọ xát, tỳ đè và bí trong thời gian dài. Với vùng trán gần chân tóc, yếu tố thường gặp là mũ bảo hiểm, băng đô, quai khẩu trang hoặc tóc mái che kín trán. Theo DermNet thì việc che phủ và ma sát kéo dài có thể làm mụn nặng hơn. Nếu mụn mọc đúng theo đường tiếp xúc của mũ, quai khẩu trang hoặc băng đô thì nên ưu tiên xử lý yếu tố ma sát trước khi đổi treatment.

3. Viêm nang lông do nấm men Malassezia

Viêm nang lông do Malassezia là tình trạng dễ bị nhầm với mụn trứng cá. Malassezia là một loại nấm men có thể phát triển mạnh trong môi trường nhiều dầu và bí. Tình trạng này thường gây các nốt nhỏ khá giống nhau, dễ ngứa và hay gặp ở vùng nhiều dầu như lưng trên, ngực hoặc mặt.

Tình trạng này thường không có cồi mụn rõ. Nếu mụn vừa li ti, vừa ngứa, vừa không thấy đầu trắng hoặc đầu đen thì không nên tự xem là mụn trứng cá thông thường. Trường hợp này nên khám da liễu vì hướng xử lý thường liên quan đến thuốc kháng nấm.

4. Mụn trứng cá thông thường

Nếu không có yếu tố sản phẩm tóc, không ngứa rõ và không mọc theo đường ma sát thì đó có thể là mụn trứng cá thông thường nhưng tập trung ở vùng chân tóc. Nhóm này vẫn liên quan đến dầu thừa, bít tắc lỗ chân lông và viêm. Bạn có thể xem chi tiết hơn trong bài Mụn trứng cá ở trán.

Bảng so sánh nhanh 4 loại mụn vùng chân tóc

Đặc điểm	Mụn do sản phẩm tóc	Mụn do ma sát	Viêm nang lông do Malassezia	Mụn trứng cá thường
Tên y khoa	Pomade acne	Acne mechanica	Malassezia folliculitis	Acne vulgaris
Dấu hiệu chính	Mụn trắng nhỏ, khá đều	Mọc theo vùng bị tỳ đè	Mụn nhỏ, đều, dễ ngứa	Mụn đa dạng hơn
Có cồi mụn	Thường có	Có thể có	Thường không rõ	Thường có
Vị trí hay gặp	Chân tóc, thái dương	Đường mũ, khẩu trang, băng đô	Chân tóc, ngực, lưng trên	Trán, má, cằm
Yếu tố gợi ý	Dầu xả, sáp, gel, wax	Mũ bảo hiểm, tóc mái, khẩu trang	Ngứa và mụn li ti đồng đều	Da dầu, bít tắc, viêm
Hướng xử lý đầu tiên	Ngừng sản phẩm tóc nghi ngờ	Giảm ma sát và bí da	Khám da liễu	Chăm sóc mụn cơ bản

Làm sao nhận biết mụn vùng chân tóc thuộc loại nào?

Bạn có thể nhìn vào vị trí, cảm giác ngứa, hình thái nốt mụn và thói quen dùng sản phẩm tóc để đoán nhóm nguyên nhân. Đây không phải cách tự chẩn đoán thay bác sĩ, nhưng giúp bạn biết nên xử lý theo hướng nào trước.

Dấu hiệu nghi mụn do sản phẩm tóc

Bạn nên nghĩ đến nhóm này nếu có các dấu hiệu sau:

• Mụn trắng nhỏ li ti mọc sát đường chân tóc.
• Mụn thường lan sang hai bên thái dương.
• Các nốt mụn khá đều nhau và ít sưng đỏ.
• Gần đây bạn có đổi dầu xả, dùng sáp vuốt tóc, gel hoặc wax nhiều hơn.
• Mụn nặng hơn sau những ngày đổ mồ hôi nhiều hoặc để tóc mái chạm trán.

Dấu hiệu nghi mụn do ma sát

Bạn nên nghĩ đến nhóm này nếu có các dấu hiệu sau:

• Mụn mọc đúng vùng mũ bảo hiểm chạm vào trán.
• Mụn nằm dọc theo đường băng đô, nón, khẩu trang hoặc quai mũ.
• Da vùng đó thường bị hầm bí, đỏ nhẹ hoặc rát sau khi đội mũ lâu.
• Mụn dễ nặng hơn vào ngày nóng, ra nhiều mồ hôi.
• Khi giảm đội mũ kín hoặc vệ sinh mũ thường xuyên thì mụn có xu hướng dịu hơn.

Dấu hiệu nghi viêm nang lông do nấm men Malassezia

Bạn nên nghĩ đến nhóm này nếu có các dấu hiệu sau:

• Mụn nhỏ gần như giống hệt nhau.
• Mụn ngứa rõ, nhất là khi nóng hoặc đổ mồ hôi.
• Không thấy đầu trắng, đầu đen hoặc nhân mụn rõ.
• Mụn không chỉ ở chân tóc mà còn có thể xuất hiện ở ngực hoặc lưng trên.
• Dùng sản phẩm trị mụn thông thường nhiều tuần nhưng không cải thiện.

Dấu hiệu nghi mụn trứng cá thông thường

Bạn có thể nghĩ đến nhóm này nếu có các dấu hiệu sau:

• Có nhiều dạng mụn cùng lúc như mụn đầu trắng, đầu đen, mụn đỏ hoặc mụn viêm.
• Mụn không chỉ sát chân tóc mà còn lan ra giữa trán, má hoặc cằm.
• Không ngứa rõ.
• Không liên quan rõ đến dầu xả, sáp vuốt tóc, gel hoặc mũ bảo hiểm.
• Da vùng trán thường đổ dầu nhiều và dễ bít tắc.

Để phân biệt các loại mụn trứng cá, hãy tham khảo bài viết: Các loại mụn trứng cá thường gặp

Cách trị mụn mọc ở trán gần chân tóc hiệu quả theo từng nguyên nhân

Muốn xử lý mụn vùng chân tóc, bạn không nên bắt đầu bằng cách đổi thật nhiều sản phẩm trị mụn. Việc đầu tiên là cắt những yếu tố đang làm vùng này bị bí, bẩn hoặc ma sát kéo dài. Sau đó mới dùng hoạt chất trị mụn phù hợp.

Bước 1: Cắt nguồn gây bí từ tóc và vật tiếp xúc da

Hãy bắt đầu bằng 5 việc đơn giản trong 4 tuần đầu tiên:

• Tạm ngừng sáp vuốt tóc, gel, wax, dầu dưỡng tóc hoặc sản phẩm tạo kiểu dễ bám vào trán.
• Đổi dầu xả nếu thấy mụn xuất hiện rõ sau khi gội đầu.
• Gội đầu cúi xuống để dầu gội và dầu xả không chảy qua trán.
• Giặt lót mũ bảo hiểm 1 lần mỗi tuần.
• Thay vỏ gối và khăn mặt khoảng 3 ngày một lần.

Bước 2: Làm sạch vùng chân tóc sau khi gội đầu

Nếu bạn dễ mọc mụn sát chân tóc, hãy rửa mặt sau khi gội đầu thay vì rửa trước đó. Dầu xả và sản phẩm tóc có thể đọng lại ở đường chân tóc, lông mày và hai bên thái dương. Nếu để lâu trên da, vùng này dễ bí hơn.

Nên dùng sữa rửa mặt 2 lần mỗi ngày. Buổi tối hoặc sau khi gội đầu là thời điểm cần làm sạch kỹ hơn. Ưu tiên sản phẩm làm sạch dịu, hỗ trợ kiểm soát dầu và không khiến da căng rát.

Nếu mụn xuất hiện sau khi sử dụng các sản phẩm chăm sóc tóc, nguyên nhân có thể đến từ lượng dầu và cặn sản phẩm lưu lại trên da, đặc biệt ở vùng chân tóc và trán. Trong trường hợp này, một sản phẩm làm sạch phù hợp sẽ giúp giảm nguy cơ bít tắc và hỗ trợ quá trình kiểm soát mụn. Neutidi Acne Wash là sữa rửa mặt dành cho da dầu mụn giúp làm sạch dầu thừa, mồ hôi và cặn sản phẩm tóc còn sót lại mà không gây cảm giác nặng da. Sử dụng đều đặn 2 lần mỗi ngày giúp duy trì bề mặt da thông thoáng, đồng thời tạo nền tảng thuận lợi cho các bước điều trị mụn tiếp theo.

Bước 3: Chọn hoạt chất trị mụn theo tình trạng da

Nếu mụn chủ yếu là mụn đầu trắng nhỏ, ít viêm và có nhân rõ, bạn có thể cân nhắc sản phẩm chứa BHA hoặc adapalene 0.1%. BHA phù hợp với mụn bít tắc vì có khả năng đi vào môi trường nhiều dầu trong lỗ chân lông. Còn Adapalene 0.1% là retinoid trị mụn đã được FDA phê duyệt bán không kê đơn tại Mỹ cho mụn trứng cá.

Không nên dùng cùng lúc quá nhiều hoạt chất trong tuần đầu và cũng tránh đổi mỹ phẩm liên tục. Hãy bắt đầu từ tần suất thấp rồi tăng dần nếu da chịu được. Nếu cần hiểu kỹ hơn về từng hoạt chất, xem thêm Top 10 thành phần trị mụn hiệu quả.

Riêng trường hợp mụn nhỏ đều, ngứa rõ và không thấy nhân mụn, bạn không nên tự dùng kháng sinh trị mụn. Đây có thể là viêm nang lông do Malassezia và cần hướng xử lý bằng thuốc kháng nấm (theo gợi ý từ DermNet NZ).

Khi nào nên đi khám bác sĩ da liễu?

Bạn nên đi khám nếu có một trong các dấu hiệu sau:

• Mụn ngứa nhiều và càng nóng càng ngứa.
• Mụn không giảm sau 4 tuần đã ngừng sản phẩm tóc nghi ngờ.
• Mụn lan xuống ngực hoặc lưng trên.
• Mụn viêm đau, để lại thâm lâu hoặc có nguy cơ sẹo.
• Bạn đã dùng nhiều sản phẩm trị mụn nhưng tình trạng vẫn nặng hơn.

Trong các trường hợp này, việc tự đổi sản phẩm liên tục có thể làm da kích ứng hơn. Khám da liễu giúp xác định đúng đó là mụn trứng cá, mụn do ma sát hay viêm nang lông do nấm men.