Nhắc đến xử lý mụn đầu đen, BHA gần như luôn là hoạt chất được nhắc đến đầu tiên. Thế nhưng không ít người dùng một thời gian vẫn thấy mụn đầu đen không cải thiện rồi cho rằng BHA không hợp với da. Thực tế, BHA cần thời gian để phát huy hiệu quả và cũng không thể giải quyết mọi vấn đề thường bị nhầm với mụn đầu đen, như sợi bã nhờn. Vậy dùng BHA thế nào để đạt hiệu quả tốt hơn, đâu là sản phẩm phù hợp và khi nào cần kết hợp thêm hoạt chất khác?
BHA có trị được mụn đầu đen không?
Có, BHA trị được mụn đầu đen. BHA làm mềm phần nhân bít trong lỗ chân lông để nhân bong ra dần, đồng thời giúp lỗ chân lông ít bị tắc lại nếu bạn dùng đều. Khác với nhiều loại acid tẩy tế bào chết khác, BHA tan được trong dầu. Nhờ vậy, BHA đi theo bã nhờn vào trong lỗ chân lông và làm lỏng các tế bào chết đang bám chặt vào nhau, giúp nhân mềm ra rồi bong dần mà không cần nặn.
Tuy nhiên BHA tác dụng khá chậm, và kết quả chỉ giữ được khi bạn tiếp tục dùng.
BHA làm được gì và không làm được gì?
- Không làm sạch nhân trong một đêm: nhân bong ra dần qua nhiều tuần, nên vài lần dùng đầu tiên bạn thường chưa thấy khác biệt.
- Không xóa được sợi bã nhờn: những chấm xám nhỏ, đều nhau trên mũi thường là sợi bã nhờn, một phần bình thường của da. BHA chỉ làm chúng mờ đi một thời gian. Cách phân biệt hai loại này có trong bài mụn đầu đen và sợi bã nhờn.
- Ngưng dùng thì nhân dễ quay lại: tuyến dầu vẫn hoạt động mỗi ngày, nên BHA chỉ giữ lỗ chân lông thông thoáng trong thời gian bạn còn dùng.
- Không phải lựa chọn mạnh nhất: bằng chứng về hiệu quả trị mụn của salicylic acid vẫn còn hạn chế, và hướng dẫn điều trị mụn của bác sĩ da liễu chỉ khuyến nghị hoạt chất này ở mức có điều kiện. Với nhân cứng đầu, bác sĩ thường ưu tiên retinoid như adapalene.
Nếu muốn tìm hiểu kỹ hơn về hoạt chất này, bạn có thể đọc bài salicylic acid là gì.
Hướng dẫn cách chọn BHA trị mụn đầu đen hiệu quả
Nên chọn BHA nồng độ từ 0,5% đến 2% là đủ cho mụn đầu đen. Về dạng sản phẩm, nếu mới làm quen với BHA, bạn nên bắt đầu bằng sữa rửa mặt. Khi số liệu mụn nhiều và da đã chịu được acid, bạn có thể chuyển sang toner hoặc serum BHA để tác dụng rõ hơn.
Nồng độ: 0,5% đến 2% là đủ
0,5% đến 2% là mức salicylic acid mà FDA cho phép trong sản phẩm trị mụn không kê đơn, cũng là nồng độ bạn thường thấy trên các sản phẩm BHA bán ngoài thị trường. Vì vậy, bạn không cần tìm đến BHA 4% hay 10% để tự dùng tại nhà, kể cả khi da khỏe. Nồng độ càng cao, da càng dễ khô rát và bong tróc. BHA từ 20% trở lên là peel hóa học, chỉ nên thực hiện tại cơ sở y tế.
Dạng sản phẩm: Sữa rửa mặt hoặc toner/serum
Nhiều người nghĩ BHA trong sữa rửa mặt bị rửa trôi ngay nên không có tác dụng. Nhưng thực tế, một nghiên cứu đã ghi nhận sữa rửa mặt chứa 2% salicylic acid giúp giảm nhân mụn sau khoảng 4 tuần. Vì chỉ nằm trên da trong lúc massage, sữa rửa mặt có BHA tác dụng nhẹ hơn nhưng cũng ít gây khô rát, hợp với người mới bắt đầu hoặc thích routine đơn giản.
Ngược lại, toner và serum BHA thì để lại trên da cho đến lần rửa mặt sau, nên tác dụng lên nhân rõ hơn và hợp khi nhân mụn nhiều.
| Sữa rửa mặt có BHA | Toner, serum BHA | |
| Thời gian nằm trên da | Trong lúc massage, sau đó rửa sạch | Đến lần rửa mặt tiếp theo |
| Mức tác dụng | Nhẹ | Mạnh hơn |
| Phù hợp với | Người mới dùng BHA, da dễ kích ứng, thích routine đơn giản | Nhân dày, da đã quen acid |
| Cách dùng | Massage nhẹ lên vùng nhiều nhân rồi rửa sạch | Thoa lớp mỏng sau khi rửa mặt, trước kem dưỡng |
Nếu cần gợi ý sản phẩm theo từng tình trạng da, bạn có thể tham khảo bài BHA cho da dầu mụn. Nếu bạn muốn thử BHA mà chưa muốn thêm bước nào vào routine, hãy bắt đầu từ sữa rửa mặt là cách nhẹ nhàng nhất. Đó cũng là lý do Neutidi đưa 1,5% BHA vào Sữa rửa mặt Neutidi Acne Wash, để mỗi lần rửa mặt cũng là một lần làm sạch vào bên trong lỗ chân lông. Công thức không dùng SLS và SLES nên da không bị kéo khô sau khi rửa.
Cách đọc nhãn để biết sản phẩm có BHA thật
Chữ “BHA” in trên bao bì chưa chắc đã là salicylic acid, nên trước khi mua, bạn nên xem kỹ bảng thành phần:
- Tìm chữ “Salicylic Acid”: đây là dạng BHA có dữ liệu cho mụn đầu đen.
- Đừng nhầm với thành phần gần giống: betaine salicylate hay chiết xuất vỏ cây liễu (willow bark extract) hay được giới thiệu là BHA dịu nhẹ, nhưng tác dụng không tương đương salicylic acid.
Bạn có thể tham khảo thêm một số lựa chọn trong bài viết serum trị mụn đầu đen mà Neutidi đã tổng hợp.
Cách dùng BHA trị mụn đầu đen đúng cách, hiệu quả
Bạn nên dùng BHA vào buổi tối sau khi rửa mặt, bắt đầu từ 2 đến 3 tối mỗi tuần, thoa kem dưỡng ẩm ngay sau đó và bôi kem chống nắng vào sáng hôm sau. Nguyên tắc quan trọng nhất là tăng từ từ, vì da dễ kích ứng nhất khi bạn dùng quá dày ngay từ đầu.
Quy trình buổi tối với BHA
Một routine tối có BHA chỉ cần bốn bước:
- Rửa mặt: dùng sữa rửa mặt dịu nhẹ, hoặc sữa rửa mặt có BHA nếu bạn chọn dạng này. Nếu trong ngày có trang điểm hay dùng kem chống nắng lâu trôi, bạn nên tẩy trang trước.
- Lau khô: thấm nhẹ bằng khăn sạch, không chà lên mũi.
- Thoa BHA: thoa một lớp mỏng lên vùng nhiều nhân hoặc toàn mặt.
- Dưỡng ẩm: giúp da đỡ khô căng trong thời gian dùng BHA.
Bạn không cần dùng toner “cân bằng pH” trước BHA, cũng không cần chờ 15 đến 20 phút rồi mới dưỡng ẩm, vì chưa có cơ sở cho thấy hai việc này giúp BHA hiệu quả hơn. Chỉ cần đợi BHA khô trên da là có thể thoa kem dưỡng. Nếu đã dùng sữa rửa mặt có BHA, giai đoạn đầu bạn chưa nên thoa thêm toner hay serum BHA trong cùng một tối.
Tần suất dùng và cách tăng dần
Trong 2-4 tuần đầu, bạn nên dùng toner hoặc serum BHA 2 đến 3 tối mỗi tuần. Nếu da không đỏ, rát hay bong tróc, bạn có thể tăng lên cách ngày, rồi mỗi tối. Riêng sữa rửa mặt có BHA thì nhiều người dùng được hằng ngày sớm hơn, vì sản phẩm được rửa đi ngay. Khi thấy một trong các dấu hiệu sau, bạn nên giảm số lần dùng hoặc ngưng vài ngày cho da dịu lại:
- Da đỏ kéo dài, không dịu đi sau vài giờ.
- Châm chích hoặc rát kéo dài mỗi lần thoa.
- Da bong vảy, khô căng dù đã dưỡng ẩm đầy đủ.
Nếu đã ngưng mà da vẫn khó chịu, bạn nên bỏ hẳn sản phẩm đó và hỏi ý kiến bác sĩ.
Dùng BHA cho mụn đầu đen ở mũi và vùng chữ T
Mũi và vùng chữ T có nhiều tuyến dầu nên mụn đầu đen thường mọc dày ở đây. Bạn có thể chỉ thoa BHA lên vùng này, nhất là khi hai bên má khô hoặc dễ kích ứng. Trong thời gian mới dùng BHA, bạn không nên chà mạnh hay dùng miếng dán lột mụn, vì da mũi vừa chịu acid vừa bị lột sẽ dễ đỏ rát. Nếu mụn đầu đen của bạn tập trung chủ yếu ở mũi, bài viết mụn đầu đen ở mũi sẽ giải thích vì sao vùng này hay bị, hoặc tham khảo cách lấy mụn đầu đen không cần nặn để làm sạch nhân an toàn khi dùng kèm BHA.
Dùng BHA bao lâu thì hết mụn đầu đen?
Thông thường, bạn cần dùng BHA đều đặn khoảng 6 đến 8 tuần mới thấy nhân mụn giảm rõ. Nếu đã qua mốc này mà chấm đen vẫn còn nhiều, nhiều khả năng bạn đang gặp một trong 5 nguyên nhân sau:
- Đó thực ra là sợi bã nhờn: sợi bã nhờn thường nhỏ, màu xám hoặc vàng nhạt, nằm đều trên mũi và quay lại nhanh sau khi làm sạch. BHA chỉ làm chúng mờ đi tạm thời, nên dù dùng đúng cách bạn vẫn sẽ thấy chúng.
- Dùng chưa đủ lâu hoặc chưa đều: nếu dùng vài tuần rồi ngưng, hoặc hôm dùng hôm bỏ, BHA sẽ không kịp làm bong phần nhân đã tích tụ.
- Sản phẩm quá nhẹ so với tình trạng mụn: sữa rửa mặt có BHA hợp để bắt đầu, nhưng nếu nhân dày và nhiều, bạn có thể cần thêm toner hoặc serum BHA.
- Kem dưỡng hoặc kem chống nắng gây bít tắc: sản phẩm quá đặc, nhiều dầu có thể làm lỗ chân lông tiếp tục bị tắc. Bạn nên ưu tiên sản phẩm có ghi “non-comedogenic” (không gây bít tắc).
- Nhân mụn đã tồn tại lâu năm: nhân tồn tại nhiều năm thường cứng và khó bong hơn, bạn có thể xem cách xử lý trong bài mụn đầu đen lâu năm.
Lưu ý an toàn khi dùng BHA xử lý mụn đầu đen
BHA ở nồng độ không kê đơn khá an toàn nếu dùng đúng cách, nhưng vẫn có vài điều bạn cần lưu ý.
Chống nắng khi dùng BHA
Theo khuyến cáo của FDA về sản phẩm chứa BHA, bạn nên chống nắng trong thời gian dùng BHA và thử sản phẩm trên một vùng da nhỏ trước khi thoa lên cả mặt. Hiện chưa có bằng chứng cho thấy BHA làm da nhạy nắng như AHA, nhưng khi da đang được tẩy tế bào chết đều đặn, da vẫn cần được bảo vệ trước ánh nắng. Vì vậy, nếu tối dùng BHA thì sáng hôm sau bạn đừng bỏ qua kem chống nắng.
Ai nên thận trọng khi dùng BHA?
Bạn nên cân nhắc kỹ hoặc hỏi ý kiến chuyên môn trước khi dùng BHA nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Da đang kích ứng, bong tróc hoặc có vết thương hở: nên đợi da lành rồi mới bắt đầu.
- Đang dùng thuốc trị mụn do bác sĩ kê: cần hỏi bác sĩ trước khi thêm BHA để tránh dùng quá nhiều hoạt chất cùng lúc.
- Trẻ nhỏ: FDA khuyên không dùng sản phẩm có BHA cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.
- Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú: tuyệt đối không dùng dạng uống hoặc nồng độ cao quá mức 2%. Tốt hơn hết nên tham khảo ý kiến từ bác sĩ da liễu.
Tóm lại, BHA là lựa chọn hợp lý để bắt đầu trị mụn đầu đen tại nhà, nhưng chỉ hiệu quả khi bạn dùng đúng nồng độ 0,5% đến 2%, dùng đều trong 6 đến 8 tuần và tiếp tục duy trì sau đó. Nếu đã làm đúng mà nhân vẫn còn, thay vì đổi hết chai BHA này sang chai khác, bạn nên cân nhắc thêm niacinamide, adapalene hoặc đi khám da liễu. Để biết thêm các cách khác ngoài BHA, bạn có thể đọc bài tổng hợp cách trị mụn đầu đen.
MIỄN TRỪ TRÁCH NHIỆM
Bài viết được biên soạn theo Chính sách biên tập của Neutidi. Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ da liễu. Nếu bạn đang có vấn đề về da, hãy tham khảo trực tiếp bác sĩ da liễu để được tư vấn.
