BHA từ lâu đã là cái tên quen thuộc trong routine của da dầu mụn, nhất là với những ai đang loay hoay với mụn ẩn, mụn đầu đen và lỗ chân lông bít tắc. Ngày nay, việc tìm một sản phẩm chứa BHA không còn khó, vì từ sữa rửa mặt, toner đến serum hay gel dưỡng đều có thể chứa hoạt chất này. Tuy nhiên câu hỏi đặt ra khi đã có BHA là nên dùng mỗi ngày hay chỉ vài lần một tuần. Câu trả lời không nằm ở một con số chung cho tất cả, mà phụ thuộc vào dạng sản phẩm bạn đang dùng và mức độ da đã quen với hoạt chất. Vậy BHA dùng hằng ngày được không, và dùng vào lúc nào thì da hưởng lợi nhiều nhất?
BHA dùng hằng ngày được không?
Được. BHA có thể dùng hằng ngày khi bạn đáp ứng được 3 điều kiện sau:
- Da đã quen với hoạt chất
- Sản phẩm có nồng độ phù hợp trong khoảng 0,5-2%
- Không dùng quá nhiều hoạt chất mạnh cùng ngày
Nếu thiếu một trong ba điều kiện này, dùng mỗi ngày rất dễ khiến da khô, bong và châm chích.
BHA dùng được thường xuyên là nhờ cách nó làm việc trên da. Khác với hạt scrub phải chà xát lên bề mặt, BHA tan được trong dầu nên đi vào bên trong lỗ chân lông, nơi bã nhờn và tế bào chết hay kẹt lại. Ở đó, BHA làm lỏng liên kết giữa các tế bào sừng để chúng tự bong ra đều đặn, giúp lỗ chân lông thông thoáng hơn mà không cần ma sát. Vì không mài mòn da, BHA ở nồng độ phù hợp có thể trở thành một bước quen thuộc trong routine hằng ngày.
Theo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) quy định cho sản phẩm trị mụn chứa salicylic acid, sản phẩm chứa 0,5-2% salicylic acid nên bắt đầu 1 lần mỗi ngày, sau đó có thể tăng dần lên 2 đến 3 lần nếu cần. Nếu da khô hoặc bong tróc khó chịu, bạn giảm lại còn 1 lần mỗi ngày hoặc cách ngày. Lời khuyên dùng BHA vài lần mỗi tuần mà bạn hay gặp cũng không sai. Đó là cách bắt đầu thận trọng khi dùng BHA loại để lại trên da, chẳng hạn toner hay serum.
Tần suất dùng BHA theo từng dạng sản phẩm
Cùng là BHA, nhưng sữa rửa mặt và toner tác động lên da theo cách rất khác. Sữa rửa mặt chỉ ở trên da trong lúc bạn massage rồi được rửa đi, còn toner, serum hay gel thì nằm lại trên da suốt nhiều giờ. Thời gian tiếp xúc càng dài, da càng cần nhiều thời gian để làm quen. Bảng dưới đây giúp bạn biết sản phẩm mình đang dùng thuộc nhóm nào và nên dùng ở mức bao nhiêu.
| Dạng sản phẩm | Thời gian lưu trên da | Mức khởi đầu | Tối đa khi da đã quen |
| Sữa rửa mặt chứa BHA | Khoảng 30-60 giây rồi rửa trôi | 1 lần/ngày | 1 đến 2 lần/ngày |
| Toner, dung dịch BHA 1 đến 2% | Để lại trên da | 2 đến 3 tối/tuần | 1 lần/ngày |
| Serum, gel, kem dưỡng có BHA nồng độ thấp | Để lại trên da | Cách ngày | 1 đến 2 lần/ngày |
| Chấm mụn chứa BHA | Để lại, chỉ trên nốt mụn | 1 lần/ngày trên nốt mụn | Theo hướng dẫn trên nhãn |
| Peel BHA nồng độ cao hơn 2% | Theo thời gian ghi trên nhãn | Không phải sản phẩm dùng hằng ngày | Theo chỉ định của bác sĩ hoặc nhãn |
Bảng này mang tính tham khảo, vì vậy hướng dẫn in trên nhãn sản phẩm vẫn là điều bạn nên ưu tiên làm theo.
Để biết sản phẩm có BHA hay không, hãy tìm chữ Salicylic Acid trong bảng thành phần. Nhiều hãng ghi luôn nồng độ ở mặt trước bao bì, chẳng hạn 1% hay 2%. Nếu không thấy con số này, bạn có thể tra trên trang chính thức của hãng hoặc hỏi nơi bán trước khi xếp lịch dùng.
Có một điều nhiều người bỏ qua là BHA được tính cộng dồn trong ngày. Nếu buổi sáng bạn dùng sữa rửa mặt chứa BHA, buổi tối lại thoa toner BHA, thì da bạn đã tiếp xúc với BHA 2 lần trong ngày, chứ không phải 1. Khi cân bằng tần suất, hãy đếm tất cả sản phẩm có BHA trong routine thay vì chỉ nhìn vào chai chính. Nếu đang cân nhắc chọn thêm một sản phẩm BHA phù hợp, bạn có thể tham khảo cách chọn BHA cho da dầu mụn trước khi mua.
Nếu muốn dùng BHA mỗi ngày mà ít rủi ro nhất, sữa rửa mặt chứa BHA là điểm khởi đầu dễ dàng nhất. Vì được rửa trôi sau khoảng một phút, BHA ở dạng này ít có cơ hội gây khô rát hơn dạng để lại trên da, nên phù hợp với người mới làm quen hoặc người muốn duy trì đều đặn. Bạn có thể tìm hiểu thêm về sữa rửa mặt chứa BHA để chọn loại hợp với da mình.
Neutidi Acne Wash là một lựa chọn theo hướng này. Đây là gel rửa mặt chứa 1,5% BHA, pH cân bằng trong khi không chứa SLS, SLES, paraben, hương liệu hay dầu khoáng, nên da sạch dầu mà không bị căng rít sau khi rửa. Vì là dạng rửa trôi, Acne Wash có thể dùng mỗi tối ngay từ đầu, rồi thêm vào buổi sáng khi da đã quen.
1 tuần nên dùng BHA bao nhiêu lần khi mới bắt đầu?
Với sản phẩm BHA để lại trên da như toner, serum hay gel, bạn nên bắt đầu ở 2 đến 3 tối mỗi tuần, sau đó tăng dần theo phản ứng của da. Trước khi bôi toàn mặt, hãy thử sản phẩm ở một vùng nhỏ như góc hàm trong 2 đến 3 ngày. Nếu vùng đó không đỏ, không ngứa và không rát kéo dài, bạn có thể bắt đầu theo lịch sau:
- Tuần 1 và 2: 2 đến 3 tối mỗi tuần, chọn các tối không liền nhau.
- Tuần 3 và 4: cách ngày.
- Từ tuần thứ 5: mỗi tối, nếu da vẫn ổn.
Nếu da phản ứng tốt sớm hơn, bạn không nhất thiết phải chờ đủ số tuần. Ngược lại, có những làn da cần ở lại mức cách ngày lâu dài, và đó vẫn là một lịch dùng hiệu quả chứ không phải là dùng chưa đủ. Để biết lúc nào nên tăng, lúc nào nên dừng lại, bạn có thể đối chiếu với bảng dưới đây.
| Được tăng tần suất | Giữ nguyên mức hiện tại | Lùi lại mức trước |
| Da ráo, không căng sau khi thoa dưỡng ẩm | Châm chích nhẹ vài giây đầu rồi hết | Rát hoặc căng kéo dài cả buổi |
| Không bong vảy | Hơi khô ở cánh mũi, cằm nhưng đỡ khi dưỡng ẩm | Bong vảy thành mảng |
| Mụn ẩn giảm dần | Chưa thấy thay đổi rõ | Thoa kem dưỡng ẩm cũng thấy xót |
Dùng BHA ban ngày hay ban đêm?
Buổi tối là thời điểm dễ dùng BHA nhất, nhưng buổi sáng vẫn có thể dùng được nếu bạn chống nắng đầy đủ. Nói cách khác, BHA không bắt buộc phải dùng vào ban đêm, chỉ là buổi tối thuận tiện hơn với đa số người.
Lý do nằm ở chính routine buổi tối. Lúc này da không phải gánh thêm kem chống nắng hay lớp trang điểm, các bước cũng ít hơn, nên BHA dễ phát huy và bạn dễ theo dõi da phản ứng ra sao. Nếu có châm chích hay ửng đỏ, da cũng có cả đêm để dịu lại.
Nhiều người né BHA vào ban ngày vì lo bắt nắng. Thực tế đã có một nghiên cứu năm 2009 cho thấy thoa salicylic acid 2% liên tục khoảng 3,5 tuần không làm da đỏ hơn hay tổn thương nhiều hơn khi tiếp xúc tia UV. Dù vậy, FDA vẫn dẫn lại khuyến cáo của Hội đồng đánh giá an toàn thành phần mỹ phẩm (CIR) rằng sản phẩm chứa salicylic acid nên đi kèm hướng dẫn chống nắng hằng ngày. Nói cách khác, dùng BHA không phải lý do để sợ ánh nắng, nhưng kem chống nắng vẫn là bước không thể bỏ qua. Bạn có thể tham khảo thêm tại bài viết BHA có bắt nắng không nếu vẫn còn băn khoăn.
Về thứ tự, BHA đứng ngay sau bước làm sạch: làm sạch, BHA, serum, dưỡng ẩm, rồi kem chống nắng nếu là buổi sáng. Sau khi thoa BHA, bạn chỉ cần chờ mặt khô ráo là có thể chuyển sang bước tiếp theo.
Dấu hiệu dùng BHA quá tay và cần giảm tần suất
Biểu hiện của việc dùng BHA tần suất quá dày đó là:
- Cảm giác rát hoặc căng kéo dài
- Da bong vảy
- Bề mặt da bóng căng như bị kéo
- Thoa kem dưỡng ẩm cũng thấy xót.
Khi gặp những dấu hiệu này, da đang báo rằng tần suất hiện tại vượt quá khả năng chịu đựng của nó. Lúc này cần giảm về cách ngày hoặc ngưng BHA vài ngày, tập trung dưỡng ẩm để da phục hồi. Khi da đã dịu lại, hãy quay lại ở mức tần suất thấp hơn lúc trước. Nếu da sưng, nổi mề đay, hoặc cảm giác rát không giảm sau khi đã ngưng sản phẩm, bạn nên đi khám da liễu.
Lưu ý: Cảm giác châm chích nhẹ trong vài giây đầu khi thoa BHA là phản ứng bình thường, đặc biệt trong những tuần đầu, và sẽ giảm dần khi da quen. Điều đáng lo là khi cảm giác khó chịu kéo dài, lặp lại sau mỗi lần dùng hoặc ngày càng nặng hơn.
Ai không nên dùng BHA mỗi ngày?
Không phải làn da nào cũng hợp với BHA mỗi ngày, kể cả khi sản phẩm có nồng độ an toàn. Những nhóm dưới đây nên dùng thưa hơn hoặc hỏi ý kiến bác sĩ trước:
- Da khô hoặc nhạy cảm: dừng ở 2 đến 3 lần mỗi tuần, ưu tiên sữa rửa mặt chứa BHA hoặc sản phẩm nồng độ thấp, và luôn đi kèm kem dưỡng ẩm.
- Đang dùng retinoid: không dùng BHA cùng tối với retinoid, mà xen kẽ mỗi thứ một tối để da không bị quá tải.
- Vừa peel hoặc laser: tạm ngưng BHA và chỉ dùng lại khi bác sĩ thực hiện cho phép.
- Dị ứng salicylate: nếu bạn từng phản ứng với aspirin hoặc các chất cùng họ salicylate, hãy hỏi bác sĩ trước khi dùng BHA.
- Mụn viêm nặng: BHA chỉ đóng vai trò hỗ trợ, nên với mụn bọc, mụn mủ dày hoặc mụn đã để lại sẹo, bạn nên đi khám thay vì tăng tần suất BHA với mong muốn dùng càng nhiều thì càng đỡ.
- Đang mang thai hoặc cho con bú: hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
Ngoài ra, dù thuộc nhóm nào, bạn cũng không nên bôi BHA nồng độ cao lên diện rộng như cả lưng hay ngực mỗi ngày. Salicylic acid có thể thấm qua da, và đã có những trường hợp ngộ độc hiếm gặp được ghi nhận khi bôi diện rộng ở nồng độ cao.
Dùng BHA hằng ngày nên kết hợp gì và tránh gì?
Khi đã dùng BHA đều đặn mỗi ngày, routine của bạn nên xoay quanh việc giữ ẩm và bảo vệ da, đồng thời tránh những hoạt chất mạnh khác trong cùng một tối.
Nên kết hợp:
- Kem dưỡng ẩm, để bù lại độ ẩm mà quá trình làm thông lỗ chân lông lấy đi.
- Niacinamide, giúp kiểm soát dầu và làm dịu da.
- Kem chống nắng mỗi sáng.
Nên tránh trong cùng một buổi:
- Retinoid như retinol, adapalene, tretinoin.
- AHA nồng độ mạnh hoặc các sản phẩm peel.
- Tẩy tế bào chết dạng hạt.
- Thêm một sản phẩm BHA khác chồng lên.
Trong số các hoạt chất đi cùng, niacinamide là cặp đôi phổ biến nhất với BHA vì nó giúp routine bớt khô mà vẫn hỗ trợ kiểm soát dầu. Bạn có thể dùng niacinamide vào buổi sáng và BHA vào buổi tối, hoặc dùng cả hai trong cùng một buổ (xem chi tiết tại bài viết: Kết hợp BHA và niacinamide). Nếu đang tìm một serum niacinamide, bạn có thể tham khảo Neutidi Niacinamide 10% với kết cấu mỏng nhe, không cồn, không hương liệu, đồng thời bổ sung nhiều chiết xuất tự nhiên như trà xanh Uji, hoa anh thảo, anh đào cùng glycerin. Phù hợp nhất với da dầu mụn có lỗ chân lông to.
MIỄN TRỪ TRÁCH NHIỆM
Bài viết được biên soạn theo Chính sách biên tập của Neutidi. Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ da liễu. Nếu bạn đang có vấn đề về da, hãy tham khảo trực tiếp bác sĩ da liễu để được tư vấn.
