Tẩy trang trước hay rửa mặt trước là câu hỏi gần như ai mới tập chăm da cũng từng gặp, và câu trả lời khá rõ ràng: tẩy trang trước, rửa mặt sau. Tẩy trang hòa tan kem chống nắng, lớp trang điểm và dầu thừa bám trên da, còn sữa rửa mặt đi sau để cuốn trôi bụi bẩn, mồ hôi cùng phần tàn dư mà bước đầu để lại.
Nhưng làm đúng thứ tự mới chỉ là một nửa câu chuyện. Không ít làn da vẫn bí, vẫn khô căng hay lấm tấm mụn dù tối nào cũng làm sạch kép, và nguyên nhân thường nằm ở những thao tác nhỏ: chà bông quá mạnh quanh mắt, bỏ qua bước nhũ hóa dầu tẩy trang, hay cố làm sạch hai bước cả vào những ngày da đang yếu. Vậy tẩy trang và rửa mặt cần làm theo trình tự nào mới đúng?
Tẩy trang trước hay rửa mặt trước thì đúng?
Bạn nên tẩy trang trước, sau đó mới rửa mặt bằng sữa rửa mặt. Hai bước này nối tiếp nhau chứ không thay thế nhau, và cách kết hợp đó chính là điều người ta vẫn gọi là làm sạch kép.
Ở bước đầu tiên, nước tẩy trang, dầu tẩy trang hay sáp tẩy trang sẽ làm nhiệm vụ gỡ lớp trang điểm, màng kem chống nắng và bã nhờn đang bám trên bề mặt da. Khi lớp phủ đó đã được gỡ đi, sữa rửa mặt ở bước thứ hai mới chạm được trực tiếp vào da để làm sạch bụi bẩn, mồ hôi và rửa trôi phần dầu hoặc chất nhũ hóa mà sản phẩm tẩy trang còn để lại.
Vì sao phải tẩy trang trước khi rửa mặt?
Lý do nằm ở bản chất của những thứ đang phủ trên da bạn cuối ngày. Kem nền, phấn phủ và đặc biệt là kem chống nắng thường chứa dầu hoặc silicone để bám lâu và chống trôi khi gặp nước, mồ hôi. Chính đặc tính chống trôi ấy khiến nước và chất làm sạch trong sữa rửa mặt khó mà loại bỏ chúng hoàn toàn.
Sản phẩm tẩy trang thì được làm ra cho đúng việc này. Dầu tẩy trang hòa tan chất bẩn gốc dầu theo nguyên tắc dầu hòa tan dầu, còn nước tẩy trang dùng các phân tử micelle có một đầu ưa dầu để kéo lớp trang điểm và kem chống nắng ra khỏi bề mặt da. Sau khi lớp phủ này được gỡ đi, sữa rửa mặt mới phát huy đúng vai trò của nó thay vì chỉ làm việc trên một lớp màng chống nắng.
Điều gì xảy ra nếu rửa mặt trước, tẩy trang sau?
Đảo thứ tự trông có vẻ vô hại vì cuối cùng da vẫn được làm sạch bằng cả hai sản phẩm. Trên thực tế, làm ngược lại khiến cả hai bước đều kém hiệu quả, và tạo thêm các vấn đề:
- Bước rửa mặt gần như bị lãng phí: Sữa rửa mặt phải làm việc trên lớp kem chống nắng và lớp nền chưa được gỡ ra, nên phần lớn tác dụng làm sạch dừng lại ở bề mặt lớp phủ, chưa kịp tới làn da bên dưới.
- Tàn dư tẩy trang nằm lại trên da: Nếu rửa mặt trước rồi mới tẩy trang, lớp dầu và chất nhũ hóa từ sản phẩm tẩy trang sẽ nằm lại trên da mà không có bước nào rửa trôi. Da bị bí và dễ nổi mụn hơn, nhất là với làn da dầu vốn đã có sẵn nhiều bã nhờn.
- Dễ rửa mặt quá tay để “chữa cháy”: Nhiều người nhận ra da còn nhờn rít sau khi tẩy trang nên rửa mặt thêm lần nữa, tức là dùng sữa rửa mặt hai lần trong một buổi tối. Làm sạch dày như vậy dễ khiến da khô căng, và với da mụn thì cảm giác căng rát này thường đi kèm việc da tiết dầu nhiều hơn vào hôm sau.
Nếu lỡ đảo thứ tự, bạn không cần rửa lại từ đầu. Chỉ cần sau khi tẩy trang, rửa mặt thật nhanh một lần nữa với lượng sữa rửa mặt nhỏ, hoặc với dầu tẩy trang thì nhũ hóa kỹ và xả sạch bằng nước, để không có lớp tàn dư nào nằm lại qua đêm.
Không trang điểm có cần tẩy trang không?
Nếu không trang điểm nhưng hôm đó bạn dùng kem chống nắng, ra ngoài đường nhiều, hoặc da tiết dầu mạnh thì vẫn cần làm thêm bước tẩy trang. Kem chống nắng bám dai hơn bạn nghĩ và sữa rửa mặt thường không gỡ hết được, đặc biệt với các loại kem chống nắng ghi chống nước hoặc chống trôi. Còn nếu cả ngày ở trong nhà, không kem chống nắng, da khô hoặc da thường, rửa mặt bằng sữa rửa mặt dịu nhẹ là đủ.
Buổi sáng cũng vậy. Sau một đêm ngủ, trên da chỉ còn dầu tự nhiên, mồ hôi và lớp kem dưỡng bạn bôi tối hôm trước, nên một lần rửa mặt nhẹ nhàng đã đủ sạch mà không cần đến bước tẩy trang.
Sự khác biệt giữa tẩy trang và sữa rửa mặt là gì?
Tẩy trang và sữa rửa mặt khác nhau ở loại chất bẩn mà mỗi sản phẩm được làm ra để xử lý. Tẩy trang tập trung vào chất bẩn gốc dầu như lớp trang điểm, kem chống nắng và bã nhờn, còn sữa rửa mặt xử lý chất bẩn gốc nước như bụi, mồ hôi và phần tàn dư còn lại sau bước đầu.
Bảng dưới đây tóm tắt sự khác nhau đó để bạn dễ hình dung vai trò của từng bước.
| Tẩy trang | Sữa rửa mặt | |
| Xử lý chất bẩn gốc | Dầu: makeup, kem chống nắng, bã nhờn | Nước: bụi, mồ hôi, tàn dư bước 1 |
| Cơ chế | Hòa tan bằng dầu hoặc phân tử micelle | Cuốn trôi bằng chất hoạt động bề mặt |
| Dùng khi | Buổi tối, sau khi dùng kem chống nắng hoặc trang điểm | Cả sáng và tối |
| Bỏ qua được không | Có, nếu cả ngày ở trong nhà và không dùng kem chống nắng | Không |
Nếu chỉ dùng tẩy trang, da có thể còn nhờn rít vì lớp dầu và chất hoạt động bề mặt chưa được rửa trôi, đây cũng là lý do câu hỏi tẩy trang xong có cần rửa mặt không luôn có câu trả lời là có. Ngược lại, nếu chỉ dựa vào sữa rửa mặt, phần kem chống nắng chống trôi và lớp trang điểm sẽ còn sót lại, lâu ngày tích tụ trong lỗ chân lông và trở thành nền cho mụn ẩn.
Hướng dẫn 4 bước tẩy trang và rửa mặt đúng cách
Quy trình làm sạch buổi tối đầy đủ gồm bốn bước:
- Tẩy trang vùng mắt môi
- Tẩy trang toàn mặt
- Rửa mặt bằng sữa rửa mặt
- Chuyển sang bước dưỡng da.
Chuẩn bị: bông tẩy trang, tăm bông và sản phẩm phù hợp với loại da.
Bước 1: Tẩy trang vùng mắt và môi
Vùng da quanh mắt và môi mỏng hơn phần còn lại của khuôn mặt, trong khi đây lại là nơi dùng nhiều sản phẩm chống trôi nhất như mascara, eyeliner hay son lì. Vì vậy, vùng này cần được làm riêng và làm trước.
Cách thực hiện: Thấm nước tẩy trang chuyên dụng cho mắt môi ra bông, đặt lên bầu mắt và giữ yên khoảng 10 đến 15 giây để dung dịch kịp hòa tan mascara. Sau đó lau nhẹ theo chiều từ hốc mắt ra đuôi mắt, với mascara thì vuốt từ gốc đến ngọn mi. Đường eyeliner sát chân mi có thể dùng tăm bông thấm tẩy trang để làm sạch thay vì cố chà bằng bông.
Bước 2: Tẩy trang toàn bộ khuôn mặt
Sau khi vùng mắt môi đã sạch, bạn chuyển sang toàn bộ khuôn mặt, và cách làm sẽ khác nhau tùy loại tẩy trang bạn đang dùng.
Với nước tẩy trang, hãy thấm ướt bông rồi lau nhẹ theo chiều từ trong ra ngoài, thay bông mới cho đến khi miếng cuối cùng không còn vết bẩn. Những vùng hay bị bỏ sót là cánh mũi, dưới cằm và đường chân tóc. Với dầu hoặc sáp tẩy trang, tay và mặt cần khô hoàn toàn. Massage dầu lên da khoảng 1 đến 2 phút để hòa tan lớp trang điểm, sau đó thêm một chút nước và tiếp tục massage khoảng 1 phút để nhũ hóa, tức là chuyển dầu thành dạng sữa trắng đục. Bước nhũ hóa giúp dầu rửa trôi hoàn toàn bằng nước thay vì để lại một lớp màng dầu mỏng trên da, và lớp màng này chính là thứ khiến da bí nếu bước tiếp theo không xử lý hết.
Bước 3: Rửa sạch mặt bằng sữa rửa mặt
Làm ướt mặt bằng nước ấm vừa, không dùng nước nóng. Sau đó lấy một lượng sữa rửa mặt vừa đủ ra tay, tạo bọt kỹ rồi mới đưa lên mặt. Massage nhẹ khoảng 30 đến 60 giây, tập trung hơn ở vùng chữ T là trán, mũi và cằm, rồi rửa lại bằng nước ấm vừa và thấm khô bằng khăn mềm.
Sữa rửa mặt cho da mụn nên có độ pH gần với pH tự nhiên của da, khoảng 4,5 đến 6,0, để làm sạch mà không khiến da khô căng sau mỗi lần rửa. Với làn da dầu mụn cần làm sạch sâu hơn ở bước này, bạn có thể tham khảo Neutidi Acne Wash – sữa rửa mặt từ Nhật Bản được phát triển với 1,5% BHA, đi sâu vào lỗ chân lông để hỗ trợ làm sạch dầu thừa và bã nhờn tích tụ.
Nếu muốn tìm hiểu kỹ hơn từng thao tác rửa mặt dành riêng cho da dầu, bạn có thể xem thêm hướng dẫn rửa mặt đúng cách cho da dầu.
Bước 4: Dưỡng da ngay sau khi rửa mặt
Ngay sau khi rửa mặt là lúc da dễ mất nước nhất, nên đừng để da khô cong rồi mới bắt đầu các bước tiếp theo. Toner cấp ẩm là bước tùy chọn, còn kem dưỡng ẩm thì nên có, kể cả với da dầu, vì da thiếu ẩm thường tiết dầu nhiều hơn để bù lại.
Nếu da bạn đang có mụn, các bước dưỡng tiếp theo sau khi làm sạch có thể tham khảo trong routine chăm da mụn buổi tối.
Khi nào không nên làm sạch kép?
Phần lớn các hướng dẫn trên internet chỉ nói bạn phải tẩy trang rồi rửa mặt mỗi tối, nhưng có những thời điểm làm sạch hai bước lại khiến da tệ hơn. Trong các trường hợp dưới đây, một lần làm sạch nhẹ nhàng là lựa chọn an toàn hơn.
- Da đang bong tróc sau treatment. Sau peel, lăn kim hay laser, hàng rào bảo vệ da đang cần thời gian phục hồi, và mỗi lần làm sạch thêm là thêm một lần ma sát lên vùng da đang yếu.
- Da đang kích ứng đỏ rát. Khi da đang trong đợt kích ứng hoặc các bệnh da nhạy cảm bùng phát, các bác sĩ da liễu khuyên không nên làm sạch kép cho đến khi da ổn định trở lại.
- Ngày không dùng kem chống nắng và không ra ngoài. Khi trên da không có lớp phủ gốc dầu nào cần gỡ, bước tẩy trang không còn việc để làm, và một lần rửa mặt bằng sữa rửa mặt dịu nhẹ là đủ.
- Da khô đang mỏng yếu. Với làn da vốn đã khô căng, làm sạch hai bước mỗi tối dễ lấy đi thêm lớp dầu tự nhiên. Bạn có thể chỉ dùng một sản phẩm tẩy trang dạng sữa hoặc dầu rồi rửa lại bằng nước.
4 sai lầm hay gặp khi tẩy trang và rửa mặt
- Chà xát mạnh vùng mắt. Mascara chống nước khó trôi khiến nhiều người chà đi chà lại, trong khi vùng da quanh mắt rất mỏng và dễ bị kích ứng.
- Bỏ bước nhũ hóa dầu tẩy trang. Rửa dầu tẩy trang trực tiếp bằng nước mà không nhũ hóa sẽ để lại một lớp màng dầu mỏng trên da. Nếu sữa rửa mặt ở bước sau không gỡ hết lớp này, da dễ bị bí và nổi mụn ẩn.
- Tẩy trang 2 đến 3 lần mỗi ngày. Tẩy trang chỉ cần thiết khi trên da có lớp trang điểm hoặc kem chống nắng, và với phần lớn mọi người thì một lần vào buổi tối là đủ. Làm sạch dày hơn mức da cần sẽ bào mòn dần hàng rào bảo vệ da.
- Để nước tẩy trang trên da mà không rửa lại. Nhiều loại nước tẩy trang quảng cáo không cần rửa lại, nhưng chất làm sạch vẫn còn lưu trên da sau khi lau. Với da dầu mụn hoặc da nhạy cảm, hãy luôn rửa lại bằng sữa rửa mặt sau khi dùng nước tẩy trang.
MIỄN TRỪ TRÁCH NHIỆM
Bài viết được biên soạn theo Chính sách biên tập của Neutidi. Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ da liễu. Nếu bạn đang có vấn đề về da, hãy tham khảo trực tiếp bác sĩ da liễu để được tư vấn.
