5 hậu quả của mụn trứng cá nhiều người chỉ nhận ra khi đã quá muộn

Mụn trứng cá không chỉ là vài nốt sưng đỏ rồi sẽ tự xẹp. Khi bạn lơ là điều trị hoặc tệ hơn là tự nặn, tự bôi linh tinh, những nốt mụn tưởng chừng vô hại có thể để lại hàng loạt hậu quả kéo dài nhiều năm, thậm chí cả đời. Đáng tiếc là phần lớn người bị mụn chỉ thật sự tỉnh ngộ khi soi gương và nhận ra làn da đã không còn như trước nữa. Dưới đây là 5 hậu quả phổ biến nhất của mụn trứng cá mà bất kỳ ai đang bị mụn cũng nên biết càng sớm càng tốt.

1. Để lại thâm sau mụn (tăng sắc tố sau viêm)

Đây là hậu quả quen mặt nhất mà gần như ai bị mụn cũng từng trải qua. Nhưng có một điều rất nhiều người nhầm lẫn: không phải vết thâm sau mụn nào cũng giống nhau.

Dạng thứ nhất là thâm nâu, hay còn gọi là PIH. Đây là những vết có màu nâu, nâu đậm, xám hoặc đen. Loại thâm mụn này rất phổ biến và lì hơn ở người da châu Á, da tối màu, có thể mất từ vài tháng đến vài năm để mờ tự nhiên.

Dạng thứ hai là thâm đỏ, hay PIE. Đây là những vết hồng, đỏ hoặc tím nhạt, thường thấy rõ hơn ở người da sáng. Không giống như thâm nâu, loại thâm này không phải vấn đề sắc tố mà là tổn thương mao mạch dưới da do viêm, khiến mạch máu giãn nở và kẹt lại ở vùng vừa bị tổn thương. Người không phân biệt rõ 2 loại này mà nóng vội sử dụng retinol, AHA/BHA đôi khi còn làm tình trạng đỏ trở nên rõ hơn thay vì cải thiện như mong muốn.

Một mẹo nhỏ giúp bạn tự phân biệt tại nhà đó là: dùng ngón tay ấn nhẹ lên vết thâm. Nếu vết biến mất tạm thời rồi đỏ lại thì đó là thâm đỏ, còn nếu vết không đổi màu khi ấn thì đó là thâm nâu.

2. Gây sẹo lõm, sẹo rỗ, sẹo lồi trên da

Nếu thâm là hậu quả còn nhẹ nhàng thì sẹo chính là dấu vết vĩnh viễn mà mụn để lại. Khác với thâm có thể mờ dần theo thời gian, sẹo là tổn thương cấu trúc da, và một khi đã hình thành thì gần như không thể tự lành lại như cũ.

Sẹo lõm, sẹo rỗ xảy ra khi viêm phá hủy collagen ở lớp trung bì, khiến mô da bị mất đi và để lại những hố nhỏ trên bề mặt. Để xử lý nhóm sẹo này gần như bắt buộc phải can thiệp y khoa như lăn kim, laser fractional, RF vi điểm, TCA cross hay subcision, chứ kem bôi tại nhà chỉ hỗ trợ được một phần rất nhỏ.

Ngược lại, sẹo lồi và sẹo phì đại hình thành khi cơ thể phản ứng quá mức trong quá trình lành thương, sản sinh collagen dư thừa và đẩy mô sẹo trồi lên cao hơn bề mặt da.

3. Lỗ chân lông to và da sần sùi hơn

Bị mụn trong thời gian dài mà không khắc phục chắc chắn sẽ dẫn đến hậu quả là lỗ chân lông to và da sần sùi hơn. Khi nang lông liên tục bị bít tắc bởi bã nhờn, tế bào chết và vi khuẩn, thành nang lông bị giãn ra cơ học. Lâu dần các lỗ chân lông mất khả năng đàn hồi, giãn nở vĩnh viễn và để lại bề mặt da sần sùi kém mịn.

Tình trạng lỗ chân lông to cũng thường đi kèm với cảm giác da xỉn màu, kém ăn make-up, lớp nền dễ bám vào lỗ chân lông và đọng thành những chấm nhỏ rất khó che. Đáng tiếc là lỗ chân lông một khi đã giãn rộng thì gần như không thể trở về kích thước ban đầu, chúng ta chỉ có thể cải thiện bằng cách giữ lòng nang lông sạch, kiểm soát dầu và kích thích tái tạo collagen bằng retinoid, niacinamide hoặc các liệu trình thẩm mỹ chuyên sâu.

>> Tìm hiểu thêm:

• Chăm sóc da dầu mụn lỗ chân lông to như thế nào?
• TOP serum thu nhỏ, se khít lỗ chân lông hiệu quả

4. Gây ảnh hưởng tới tâm lý

Đây có lẽ là khía cạnh bị xem nhẹ nhất, vì nó vô hình nhưng lại đeo bám dai dẳng hơn bất kỳ vết thâm hay sẹo nào. Người bị mụn lâu năm thường mô tả cảm giác tự ti khi giao tiếp, ngại nhìn thẳng vào mắt người đối diện, né tránh chụp ảnh, thậm chí thu mình lại với các hoạt động xã hội từng yêu thích.

Các nghiên cứu y khoa đăng trên PubMed đã chỉ ra rằng tỷ lệ trầm cảm ở bệnh nhân mụn cao gấp 2 đến 3 lần so với dân số chung. Trong đó nhóm bị mụn mức độ trung bình có nguy cơ trầm cảm cao hơn khoảng 2,28 lần, còn nhóm mụn nặng cao hơn tới 6,14 lần so với người có mụn nhẹ (nguồn). Một số khảo sát khác ghi nhận tỷ lệ có triệu chứng trầm cảm rõ rệt ở bệnh nhân mụn có thể lên tới hơn 30%, kèm theo lo âu, rối loạn giấc ngủ và trong một số trường hợp nghiêm trọng là ý nghĩ tự sát (nguồn).

Mức độ ảnh hưởng của mụn đến chất lượng cuộc sống còn được nhiều nghiên cứu đánh giá tương đương với các bệnh mạn tính như hen suyễn hay tiểu đường. Thực tế, khi tình trạng mụn kéo dài, điều bị ảnh hưởng không chỉ là làn da mà còn là sự tự tin, nguồn năng lượng tinh thần và cả cách một người kết nối với những mối quan hệ xung quanh.

5. Biến chứng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng

Đa số trường hợp mụn không tiến triển đến mức nguy hiểm, nhưng điều đó không có nghĩa bạn nên xem nhẹ các đợt mụn trứng cá viêm nặng, nhất là khi tự nặn mụn hoặc dùng sản phẩm không rõ nguồn gốc.

Khi viêm ăn sâu vào nang lông, vi khuẩn có thể lan sang mô xung quanh gây viêm mô tế bào với biểu hiện sưng đỏ, đau nóng, da cứng và đôi khi kèm sốt. Nếu không điều trị kịp thời, vùng viêm có thể hình thành áp xe và để lại sẹo lớn.

Nghiêm trọng hơn là acne fulminans – một thể mụn viêm hiếm nhưng rất nặng. Bệnh khởi phát đột ngột với các tổn thương loét, hoại tử trên mặt, ngực hoặc lưng, đi kèm sốt cao, đau khớp và rối loạn xét nghiệm máu. Trong những trường hợp này, vi khuẩn có thể xâm nhập vào máu gây nhiễm khuẩn huyết và cần điều trị nội trú khẩn cấp. Do đó đừng bao giờ xem thường một nốt mụn sưng to bất thường, lan nhanh hoặc kèm sốt, đau nhức toàn thân. Khi đó, thứ bạn cần là bác sĩ da liễu chứ không phải thêm một tuýp kem trị mụn mua tại hàng thuốc.

Kiểm soát mụn sớm để hạn chế hậu quả khó phục hồi

Khi nhìn lại 5 hậu quả trên, có thể thấy một điều rất rõ: phòng ngừa luôn dễ hơn điều trị. Một vết thâm có thể mất vài tháng để mờ, sẹo rỗ có thể tồn tại nhiều năm, còn những ảnh hưởng tâm lý đôi khi kéo dài lâu hơn cả tổn thương trên da. Trong khi đó xử lý mụn từ giai đoạn sớm sẽ là cách đón đầu để mụn trứng cá không gây nên những hậu quả nghiêm trọng như trên.

Xử lý và chăm sóc da mụn không nằm ở việc tìm kiếm một sản phẩm “thần kỳ” giúp da đẹp lên sau một đêm, mà là xây dựng một nền da ổn định: hàng rào bảo vệ khỏe, viêm được kiểm soát, dầu thừa cân bằng và làn da có đủ thời gian để phục hồi tự nhiên. Hướng tiếp cận này cũng đã và đang được Neutidi hướng đến, ưu tiên sự cân bằng giữa làm sạch, làm dịu và phục hồi thay vì liên tục bào mòn da bằng các hoạt chất quá mạnh. Khi da khỏe hơn, mụn sẽ ít tái phát, các nốt viêm cũng lành nhanh, nhờ đó giúp làn da tránh được những ảnh hưởng không đáng có do mụn gây ra.