Niacinamide có làm sáng da? Có trắng bật tông không?

Niacinamide từ lâu đã có mặt trong hầu hết các tủ đồ skincare, từ serum, kem dưỡng cho đến kem chống nắng nhờ tiếng lành tính và sự đa năng. Nhưng liệu ngoài khả năng kiềm dầu, kháng viêm, cải thiện hàng rào bảo vệ thì niacinamide có thể làm trắng sáng da được không?

Niacinamide có làm trắng da không?

Có, niacinamide có thể giúp da sáng và đều màu hơn nhưng chỉ khi làn da của bạn đang có những vùng sắc tố bị tăng lên bất thường như sạm do nắng, thâm nâu sau mụn hay các đốm nâu nhỏ. Nếu điều bạn mong muốn là thay đổi màu da bẩm sinh, hay trắng lên cả tone thì niacinamide không làm được. Nói cách khác, cảm giác “da trắng hơn” mà nhiều người nhận thấy sau một thời gian dùng niacinamide thường đến từ việc những vùng sạm, thâm được cải thiện dần, khiến tổng thể làn da trông đều màu và sáng hơn so với trước.

Bằng chứng: Đã có một nghiên cứu của Hakozaki và cộng sự đăng trên British Journal of Dermatology (2002) ghi nhận kem dưỡng chứa 5% niacinamide giúp giảm tình trạng tăng sắc tố và tăng độ sáng da sau 4 tuần sử dụng. Tuy vậy, kết quả này thu được trong điều kiện nghiên cứu với một công thức cụ thể, nên mức cải thiện trên da bạn có thể nhanh hơn, chậm hơn hoặc ít rõ rệt hơn tùy vào tình trạng sắc tố, cơ địa và thói quen chống nắng.

Cơ chế niacinamide làm sáng da

Bạn có thể hình dung màu da giống như những “gói màu” (sắc tố melanin) được đưa từ lớp da bên dưới lên bề mặt. Khi da bị nắng chiếu nhiều hoặc bị viêm sau một nốt mụn, số gói màu được đưa lên tăng lên, và vùng da đó sẽ sẫm hơn phần còn lại. Niacinamide không ngăn da tạo ra sắc tố mà làm chậm quá trình vận chuyển chúng lên bề mặt. Vì vậy, những vùng đang bị sạm hay thâm sẽ nhạt dần theo thời gian, còn phần da vốn đã đều màu thì gần như không thay đổi. Đây cũng là lý do niacinamide giúp da sáng và đều màu hơn nhưng không làm màu da tự nhiên trắng lên.

Bên cạnh đó, niacinamide còn giúp da khỏe và bớt kích ứng. Với da mụn, điều này khá quan trọng, vì da càng ít bị viêm thì càng ít có cơ hội để lại vết thâm mới. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm các công dụng khác của hoạt chất này, có thể xem bài viết: Niacinamide là gì.

Mức sáng da có thể kỳ vọng khi dùng niacinamide

Cùng là mong muốn “da sáng hơn” khi dùng niacinamide, nhưng mỗi người lại đang gặp một vấn đề khác nhau, và niacinamide không đáp ứng tất cả chúng ở cùng một mức độ. Bảng dưới đây sẽ giúp bạn biết được mức độ tác động của niacinamide với tình trạng da của mình:

Tình trạng da	Niacinamide có thể giúp gì	Điều cần lưu ý
Da sạm màu do tiếp xúc nắng	Hỗ trợ da đều màu và sáng dần	Hiệu quả phụ thuộc rất nhiều vào việc chống nắng đều đặn mỗi ngày
Thâm nâu sau mụn	Có thể hỗ trợ làm mờ dần các vết thâm	Thâm đỏ không phải do melanin, nên niacinamide hầu như không cải thiện được loại thâm này
Nám	Có thể là một phần trong quy trình chăm sóc	Nám thường dai dẳng và dễ tái phát, nên được bác sĩ da liễu đánh giá trước khi tự điều trị
Màu da bẩm sinh	Không làm thay đổi	Da trông rạng rỡ hơn nhờ khỏe hơn, không phải vì trắng lên thêm tông

Riêng với thâm sau mụn, Neutidi đã có phân loại cụ thể cho từng loại thâm trong bài viết: Niacinamide có trị thâm mụn không.

Dùng niacinamide bao lâu thì da sáng hơn?

Trong các nghiên cứu kể trên, kết quả làm sáng da của niacinamide sẽ xuất hiện từ sau khoảng 4 đến 8 tuần sử dụng đều đặn. Bạn có thể xem đây là mốc hợp lý để nhìn lại hiệu quả, chứ không phải lời bảo đảm rằng ai cũng sẽ thấy da sáng rõ sau đúng khoảng thời gian đó. Vì làn da thay đổi từ từ và rất khó tự nhận ra qua gương mỗi ngày, cách theo dõi đáng tin hơn là chụp ảnh khuôn mặt trước khi bắt đầu, sau đó chụp lại mỗi 2 đến 4 tuần ở cùng vị trí, cùng nguồn sáng và không trang điểm để so sánh.

Nếu đã dùng đều một thời gian mà da vẫn chưa sáng hơn, bạn có thể rà lại một số nguyên nhân thường gặp sau:

• Chống nắng chưa đủ: Chỉ cần vài ngày phơi nắng không được bảo vệ cũng có thể làm sắc tố tăng trở lại, lấn át phần cải thiện mà niacinamide đã mang lại.
• Da đang bị kích ứng: Tình trạng đỏ, rát hoặc châm chích kéo dài có thể gây viêm và khiến da sạm hơn thay vì sáng lên. Bạn có thể tìm hiểu thêm trong bài Tại sao dùng niacinamide bị sạm da.
• Vấn đề không nằm trong phạm vi của niacinamide: Thâm đỏ, nám sâu hay các đốm sắc tố lâu năm thường cần hướng xử lý khác.
• Kỳ vọng đổi màu da tự nhiên: Khi nền da vốn đã đều màu, sự thay đổi sẽ rất khó nhận thấy.

Bạn nên gặp bác sĩ da liễu nếu vùng sạm lan rộng hoặc đậm dần, xuất hiện đốm sắc tố thay đổi về hình dạng hay màu sắc, hoặc da kích ứng kéo dài sau khi ngưng sản phẩm.

Để biết thêm về thời gian phát huy tác dụng của niacinamide với các mục tiêu khác ngoài làm sáng da, bạn có thể đọc bài viết: Dùng niacinamide bao lâu thì có tác dụng. Hoặc tìm hiểu rõ hơn về lý do niacinamide không thấy hiệu quả.

Hướng dẫn cách dùng niacinamide để da sáng đều màu hơn

Để niacinamide phát huy đúng vai trò làm sáng da, bạn chỉ cần giữ ba nguyên tắc sau:

• Ưu tiên sản phẩm da dung nạp tốt hơn là nồng độ cao: Các nghiên cứu về sắc tố cho thấy nồng độ niacinamide 4 – 5% là đủ. Nhưng nếu da bạn đã quen với niacinamide, có thể thử mức nồng độ cao hơn là 10% để thấy hiệu quả tốt hơn cũng như cải thiện đồng thời thêm các vấn đề da khác như dầu nhờn, mụn, hàng rào bảo vệ da yếu. Với nồng độ này, Neutidi Niacinamide Serum 10% là lựa chọn mà bạn nên thử.
• Thêm từng sản phẩm một khi kết hợp hoạt chất: Niacinamide có thể dùng cùng vitamin C, arbutin hay retinol. Tuy vậy, bạn nên đưa từng sản phẩm vào chu trình và theo dõi phản ứng của da, vì kích ứng có thể khiến da sạm hơn thay vì sáng lên.
• Chống nắng mỗi ngày: Học viện Da liễu Hoa Kỳ khuyến nghị dùng kem chống nắng phổ rộng có SPF 30 trở lên. Nếu bỏ qua bước này, những gì niacinamide cải thiện được có thể mất đi rất nhanh.

Liều dùng, thứ tự các bước và các cặp kết hợp cụ thể, bạn có thể xem chi tiết trong bài Cách sử dụng serum niacinamide.

So sánh niacinamide với các hoạt chất làm sáng da khác

Niacinamide không phải là hoạt chất duy nhất giúp da đều màu, và mỗi lựa chọn lại phù hợp với một nhu cầu khác nhau. Bạn có thể tham khảo bảng dưới đây để so sánh vai trò và lưu ý khi sử dụng của từng hoạt chất:

Hoạt chất	Vai trò chính	Có thể cân nhắc khi	Lưu ý
Niacinamide	Hạn chế vận chuyển sắc tố, hỗ trợ hàng rào da	Da sạm, thâm nâu sau mụn, da dầu cần thêm phục hồi	Khả năng dung nạp khác nhau tùy người, vẫn có thể gây kích ứng
Vitamin C	Chống oxy hóa, hỗ trợ giảm sắc tố	Muốn kết hợp làm sáng và bảo vệ da ban ngày	Dễ bị oxy hóa, một số dạng có thể gây châm chích
Arbutin, kojic acid	Ức chế tyrosinase, giảm sản xuất melanin	Đốm nâu, tàn nhang, sạm không đều màu	Hiệu quả phụ thuộc công thức, cần theo dõi phản ứng da
Hydroquinone	Ức chế mạnh quá trình tạo melanin	Nám, tăng sắc tố nặng theo chỉ định của bác sĩ	Là thuốc, chỉ nên dùng khi có bác sĩ chỉ định và theo dõi